Stress is iets waar we allemaal mee te maken hebben. De één meer dan de ander en sommige mensen kunnen er ook beter mee omgaan dan anderen. Dat heeft uiteraard te maken met heel veel verschillende factoren. Als we stress ervaren, ervaren we spanning en druk. Stress is echt niet altijd negatief of slecht. Gezonde stress kan juist helpen om optimaal te kunnen functioneren. Een naderende deadline bijvoorbeeld kan zorgen dat we in actie komen en in een lekkere flow raken.

Fysieke reactie van stress

Stress geeft een fysieke reactie in ons lichaam, er wordt een signaal afgegeven in onze hersenen dat aangeeft dat er een bedreiging of een kans aanwezig is (vaker gaat het om een bedreiging). Er komt adrenaline vrij en we komen in een vecht- of vluchtreactie. Dit staat in verband met ons autonome zenuwstelsel;

  • spieren spannen aan
  • ademhaling gaat sneller
  • hartslag verhoogt
  • spijsvertering vertraagt
  • zweetklieren worden actief om te verkoelen

We zijn klaar om in actie te komen.

Ongezonde stress

Te heftig, te lang en te vaak in de stress stand staan is voor niemand goed. Je maakt dan veel cortisol aan wat uiteindelijk niet meer volledig verwerkt wordt door je lichaam omdat je te weinig herstelmomenten hebt en dat is ongezond. Er ontstaat disbalans in je systeem door een disbalans tussen spanning en ontspanning en je krijgt vanzelf last van klachten. Deze beginnen onschuldig maar kunnen zich ontwikkelen tot grote gezondheidsuitdagingen. Je raakt vermoeid, je krijgt fysieke klachten, negatieve gedachten en emoties en hebt minder helderheid over wat belangrijk is, je ervaart minder plezier en voldoening, je zelfvertrouwen daalt en je wordt inefficiënter door twijfel aan je gevoel van eigen waarden en competenties. Stress kan zich ontwikkelen tot chronische stress, overspannenheid, burn-out en zelfs depressie.

Stress versus werkstress

Stress kan allerlei oorzaken hebben, ook oorzaken die met werk te maken hebben. Vaak is er een combinatie van factoren die bijdragen aan het ervaren van stress die zowel op zakelijk als persoonlijk gebied spelen. Factoren die ook vaak een rol spelen zijn bijvoorbeeld vitamine tekorten, ongezonde voeding, slaapgebrek, nare gebeurtenissen zoals relatieproblemen, ziekte of verlies of positieve gebeurtenissen die toch veel stress geven, zoals een verhuizing, bruiloft of de geboorte van een baby. Waar de grens ligt tussen werk en privé is vaak lastig te bepalen. Op je werk kunnen gedachten over je privé situatie stress geven en andersom natuurlijk ook.

“Werkstress” heeft vergelijkbare symptomen als niet werk-gerelateerde stress; je raakt vermoeid, gespannen, onrustig. Werkstress is in Nederland beroepsziekte nummer 1. We hebben allemaal weleens last van werkstress. Bij langdurige stress is het belangrijk dat je stappen onderneemt om gezondheidsproblemen te voorkomen. Het is belangrijk om stressklachten serieus te nemen, want je kunt er behoorlijk ziek door worden, waar jezelf veel ongemak van zult ervaren en de mensen is jouw omgeving vaak ook.

Veel voorkomende oorzaken van werkstress

  • langdurig te lang/ te hard/ teveel werken/ te hoge taakeisen of teveel werk dat in te weinig tijd gedaan moet worden, of te weinig personeel of teveel storende factoren voor werknemers (te makkelijk werk kan trouwens ook stress geven)
  • slechte manier van leidinggeven, communicatie of relatie met collega’s
  • te weinig autonomie
  • te weinig erkenning en waardering
  • pesten op de werkvloer

Persoonlijke eigenschappen die vaak een rol spelen bij het ervaren van werkstress

  • perfectionisme en hoog verantwoordelijkheidsgevoel
  • overmatige betrokkenheid waardoor er moeite is om werk op het werk te laten
  • gevoelens hebben niet goed genoeg te zijn waardoor werkverslaving ontstaat om gewaardeerd en goedgekeurd te worden
  • behoefte aan controle (angst dat er anders iets negatiefs gebeurt)
  • onvoldoende zelfkennis (eigen grenzen niet kennen en niet kunnen aangeven)

Wat kun je doen? 10 Tips!

  1. Let op stress signalen; fysiek, mentaal en emotioneel en kom op tijd in actie.
  2. Zorg voor helderheid over waar je wel en niet invloed op hebt en stop met piekeren over zaken waar je geen invloed op hebt of verantwoordelijkheid voor hebt.
  3. Schakel hulp in van een collega, leidinggevende of coach wanneer dit nodig is.
  4. Accepteer de situatie en werk zelf actief aan herstel.
  5. Onderzoek welke factoren jou stress geven en hoe je deze oorzaken tot iets positiefs kunt buigen
  6. Leef minder gehaast en plan voldoende rustmomenten in.
  7. Eet en drink gezond en voldoende.
  8. Zorg dat je voldoende slaapt en beweegt.
  9. Zorg voor voldoende daglicht en contact met de natuur.
  10. Jobcraften; stoot af wat je niet leuk vindt en trek naar je toe wat je wel leuk vindt. Creëer een baan die goed bij je capaciteiten en behoeften past.